ประโยคซับซ้อน
 

   ประโยคทั้งสามชนิดที่กล่าวมาจะทำให้เป็นประโยคได้ด้วยการเพิ่มข้อความขยายในแต่ละส่วน  เช่น     
          
  ประโยคความเดียว

                  แม่ไก่โต้งเลี้ยงลูกเจี๊ยบตัวน้อยๆ
                  อากาศวันนี้ร้อนอบอ้าว

              ประโยคความเดียวซับซ้อน

                 แม่ไก่โต้งของหนูแหวนเลี้ยงลูกเจี๊ยบตัวน้อยๆ  ที่ลานดินอย่างน่าอบอุ่น
                 อากาศที่สมุทรปราการวันนี้ร้อนอบอ้าวเหมือนเช่นเคย

               ประโยคความรวมซับซ้อน  มีลักษณะดังนี้          

              1.  ประโยความเดียวซับซ้อนมารวมกัน
                   แม้เขาจะเรียนไม่เก่งเหมือนเพื่อนๆ แต่เขาก็พยายามเพิ่มพูนความรู้ด้วยการอ่านหนังสือเสมอ
                   ( ประโยคความเดียวซับซ้อน 2 ประโยครวมกัน  แต่  เป็นคำเชื่อม )

              2.  ประโยคความรวมมารวมกัน
                   เขาไม่ได้ร้องเพลงสากล และเพลงไทย เก่งเท่านั้นแต่เขายังเล่นกีฬาทั้งทางน้ำและทางบกเก่งด้วย
                  ( ประโยคความรวม 2 ประโยครวมกัน แต่ เป็นคำเชื่อม )

              3.  ประโยคความซ้อนกับประโยคอื่นๆ
                   เขาเป็นหมอหนุ่มไฟแรง ที่ทั้งชำนาญการผ่าตัดและชำนาญการแต่งเพลงไทยสากล